گفت‌وگو با ماجد غماس رئیس دفتر مجلس اعلای اسلامی عراق در تهران

پیامدهای همه‌پرسی کردها برای عراق و منطقه

جهان > غرب آسیا – محمدکرباسی:بحث‌ها درباره برگزاری همه‌پرسی استقلال منطقه کردستان عراق اکنون با نزدیک‌شدن به تاریخ‌اعلام شده از سوی مقام‌های این منطقه به اوج رسیده است.

در تازه‌ترین واکنش‌ها روز گذشته رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا به‌صورت رسمی خواستار تعویق این همه‌پرسی شد. پیش از این هم کشورهای مختلف مانند انگلیس و همچنین همسایه‌های عراق مخالفت خود را با همه‌پرسی و استقلال این منطقه در شرایط بحرانی منطقه اعلام کرده بوده‌اند. مقام‌های منطقه کردستان عراق اما همچنان با وجود مخالفت‌های داخلی و خارجی بر برگزاری همه‌پرسی در سوم مهرماه پافشاری دارند.
ماجد غماس، رئیس دفتر مجلس اعلای اسلامی عراق در تهران اعتقاد دارد که این اقدام عواقب و پیامدهای بسیاری برای عراق و خود منطقه کردستان خواهد داشت. او در گفت‌وگو با همشهری با اشاره به مذاکرات حساس مقام‌های کرد با دولت مرکزی در بغداد می‌گوید که عراق در دوران پساداعش بیشتر از هر چیز به اتحاد و وحدت برای آینده‌ای روشن نیاز دارد.

با وجود مخالفت‌های صورت‌گرفته، مقام‌های منطقه کردستان عراق بار دیگر اعلام کرده‌اند که بدون‌شک همه‌پرسی استقلال این منطقه در روز سوم مهرماه برگزار می‌شود. چه پیش‌بینی درباره سرنوشت ماجرای این همه‌پرسی دارید؟
مطرح‌کردن مسئله همه‌پرسی بعد از تبلیغاتی که از طرف احزاب و شخصیت‌های سیاسی کرد صورت گرفته، تبدیل به یک مسئله مهم برای مردم کرد شده است. این اقدام اما بدون توجه به حساسیت‌های دولت‌های همجوار عراق و مشکلات موجود در این راه صورت گرفته است.
حتی درصورتی که این همه‌پرسی به نتیجه برسد و دولتی هم در این منطقه تاسیس شود، دولت ضعیفی خواهد بود که توانایی مواجهه با چالش‌های سیاسی و ژئوپلیتیک را نخواهد داشت. مردم منطقه کردستان عراق اکنون علاقه‌مند به تعیین سرنوشت خود در این همه‌پرسی شده‌اند اما بدون درنظر گرفتن این مسائل این اقدام انتخاب مسیر درستی به‌حساب نمی‌آید.
با تمام تحولات و مخالفت‌ها ازجمله از سوی آمریکا و انگلیس و کشورهای همجوار عراق به‌نظرتان مقام‌های کردستان سرانجام این همه‌پرسی را برگزار می‌کنند؟
اکنون وضعیت بسیار مبهم است که بتوان گفت این همه‌پرسی در زمان اعلام‌شده برگزار می‌شود یا خیر. باید دید که در مدت زمان کوتاه باقیمانده تا زمان اعلامی برای همه‌پرسی چه تحولاتی صورت می‌گیرد. اکنون همه‌‌چیز به مسائلی که در این مدت رخ می‌دهد، وابسته است. همانطور که گفتید جامعه جهانی نسبت به برگزاری این همه‌پرسی بدبین و ناراضی است. ما همچنان به وحدت عراق پایبند هستیم.
وجود کردها در مولفه‌های ملت عراق یک محور اساسی است. در چارچوب عراق واحد کردها می‌توانند شرایط بهتری داشته باشند و زندگی کنند. پس از اینکه مسئله داعش در عراق تمام شود، حفظ وحدت عراق و همزیستی مهم‌ترین مسئله در کشور خواهد بود. در مقابل اقدام برای استقلال و جدا شدن از عراق پیامدهای نامشخصی دارد. به‌ویژه آنکه اختلا‌ف‌ها میان خود احزاب کرد بالا گرفته و می‌تواند تأثیر بسیاری روی مسائل این منطقه بگذارد.
دولت و احزاب سیاسی عراق در مدت باقیمانده چه تلاش‌هایی برای حفظ وحدت و یکپارچگی عراق خواهند داشت؟
هیأت کرد قرار است برای بحث درباره این مسئله به بغداد سفر کنند. این مذاکرات بسیار در رابطه با این همه‌پرسی و آینده منطقه کردستان عراق تعیین‌کننده و حساس خواهد بود. نه فقط دولت مرکزی عراق بلکه کلیه احزاب و شخصیت‌های سیاسی عراق مخالف همه‌پرسی استقلال منطقه کردستان عراق هستند.
در مذاکراتی که گفتید دولت عراق چه ابزارها و اهرم‌هایی برای راضی‌کردن و توافق با کردها برای حفظ وحدت عراق و آینده بهتر این کشور در اختیار دارد؟
در این جلسات و مذاکرات باید توافق‌هایی که قبلا صورت گرفته احیا شود. چارچوب قانون اساسی به‌عنوان یک اصل در مسئله عراق جدید باید مورد بحث قرار بگیرد. حق و حقوق منطقه کردستان عراق به‌عنوان بخشی از ملت عراق باید محاسبه شود. مسئله حق برداشت نفت و تقسیم ثروت میان استان‌های عراق هم بسیار مهم است. این بحث‌ها و مذاکرات طولانی خواهد بود اما محورهایی است که دولت عراق می‌تواند در رابطه با آنها با مقام‌هایمنطقه کردستان عراق مذاکره کند.
این گمانه‌زنی وجود دارد که مقام‌‌های منطقه کردستان عراق هر چند وقت یک‌بار برای امتیاز گرفتن از دولت مرکزی مسئله استقلال را مطرح می‌کنند. این بار هم ممکن است چنین روندی مدنظرشان باشد؟
براساس حرف‌های آقای بارزانی، او شرایط فعلی و این دوره زمانی را فرصتی مناسب برای اعلام استقلال می‌داند. در تفسیر و تحلیل این مسئله اما اختلاف‌های جدی وجود دارد. بسیاری از شخصیت‌های سیاسی عراق برخلاف آقای بارزانی عقیده دارند که این اقدام عواقب نامناسبی برای عراق و منطقه کردستان عراق دارد. پیش‌بینی می‌کنم اختلاف نظرهایی خواهد بود و اختلاف‌هایی درون احزاب کردستان عراق هم درباره این مسئله به‌وجود خواهد آمد. احزاب سیاسی عراق اما بیشترین تلاش خود را برای پایان اختلاف‌ها و رسیدن به نتیجه‌ای مناسب برای آینده عراق خواهند داشت.

Powered by WPeMatico