ایران > سیاست‌خارجی – علی خرم:
رفتار دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا درقبال توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵قبل از اینکه سیاسی باشد جنبه حقوقی پیدا می‌کند.

تبعات تصمیمی که او مدعی است می‌تواند درخصوص برجام اتخاذ کند از نظر حقوقی برای ایالات متحده چندان آسان نیست. آقای ترامپ از منظر حقوقی نمی‌تواند درخصوص عدم‌پایبندی ایران به برجام اعلام موضع کند. برجام نظارت بر توافق هسته‌ای را برعهده آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گذاشته است و اگر ترامپ خلاف این رویه عمل کند مرتکب اقدامی اشتباه و هزینه‌ساز برای خودش و ایالات متحده شده است. خروج آمریکا از برجام تنها به این معناست که این کشور توافق هسته‌ای را قبول ندارد و به‌دنبال آن مایل است تحریم‌های گذشته را دوباره برقرار کند.

حداکثر کاری که او می‌تواند در این ارتباط انجام دهد تمدید برخی تحریم‌هایی است که اوباما رئیس‌جمهور سابق ایالات‌متحده ملغی اعلام کرده بود. اگر هم‌چنین تصمیمی به کنگره واگذار شود طی ۶۰روز آینده آنها می‌توانند مقدمات برخی تحریم‌ها علیه ایران، همانند تصویب یک قطعنامه تحریم را فراهم آورند. در عین حال آمریکا هیچگاه نخواهد توانست علیه ایران همانند گذشته اجماع ایجاد کند. ایران به هدف خود مبنی بر اعتمادسازی در برنامه هسته‌ای خود دست یافته و جایگاه‌ها متفاوت از گذشته است. قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد تا قبل از سال ۹۰فشارهای سنگینی علیه ایران بودند که رفع شدند و دیگر اجماع جهانی برای تصویب قطعنامه‌های مشابه ‌وجود ندارد.

یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تنها طی یک‌ماه‌ونیم اخیر ۲بار بر پایبندی ایران به همه تعهداتش در چارچوب توافق هسته‌ای ۲۰۱۵صحه گذاشته و آن را تأیید کرده است. آقای ترامپ نمی‌تواند خلاف چنین تأییدیه‌ای از سوی آقای آمانو سخن بگوید. آقای ترامپ تلاش می‌کند تا از منظر روح برجام نوعی بهره‌برداری سیاسی به نفع ایالات متحده آمریکا و برای تحت فشار قرار دادن ایران انجام دهد.

او به‌دنبال این ادعاست که براساس قطعنامه ۲۲۳۱شورای امنیت سازمان ملل از ایران خواسته شده بود تا به توسعه صنعت موشکی نپردازد و چون این امر محقق نشده، پس ایران به تعهداتش پایبند نبوده است؛ او مایل است تا همخوان نبودن سیاست‌های ایران و آمریکا در منطقه خاورمیانه را در نقطه مقابل مقدمه برجام مبنی بر اینکه اجرای برجام به صلح و امنیت منطقه و جهان کمک می‌کند، قرار دهد. البته که این موضوع دوم جایگاه و محل پذیرشی در سطح بین‌الملل ندارد. ولی ترامپ شاید با گوشه چشمی به مسئله صنعت موشکی ایران بتواند نظر برخی‌ها همچون انگلیس یا فرانسه را در همراهی با خود جلب کند همچنان‌که قبلا نیز سیگنال‌هایی در این ارتباط ارسال کرده بودند. مواضع ترامپ در این موضوع شاید بتواند در سطح بین‌الملل اندکی معنادار جلوه کند.

Powered by WPeMatico